Przyszła mamo, poznaj swoje prawa!

Przyszła mamo, poznaj swoje prawa!

02.03.2020 | Pierwsze kroki w macierzyństwie

Ciąża to stan uprzywilejowany, w czasie którego przyszłe mamy mogą liczyć na szczególną ochronę. Mają sporo praw, które zapewnia im system socjalny, zdrowotny i polskie prawo. Dobrze je znać i warto z nich korzystać.

PRZYWILEJE W PRACY

Przyszła mama zatrudniona na etacie może liczyć na przywileje i ulgi związane z wykonywaniem pracy. Kodeks pracy zabrania zwalniania kobiet w okresie ciąży, a także w czasie urlopu macierzyńskiego, rozpoczynającego się automatycznie w dniu porodu. Wyjątki dotyczą jedynie umów terminowych. Ponadto kobieta w ciąży, a także karmiąca piersią, ma prawdo do przerw w pracy przy komputerze. Przyszłe mamy mogą pracować przed ekranem w pozycji siedzącej maksymalnie 50 minut w ciągu każdej godziny. Pracodawca musi zatem zapewnić im 10 minut przerwy, którą jest obowiązany wliczyć do czasu pracy. Co więcej, praca za komputerem w przypadku ciężarnej nie może przekroczyć 8 godzin na dobę. Nie wolno jej także zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej i w systemie przerywanego czasu pracy. Nie można jej przy tym powierzać prac uciążliwych, niebezpiecznych czy szkodliwych.

DO LEKARZA BEZ UBEZPIECZENIA I BEZ KOLEJKI

W czasie całej ciąży, a także połogu, kobieta ma prawo do korzystania z opieki medycznej bez stania w kolejce. Jeśli chce skorzystać ze swoich uprawnień w placówkach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, to nikt też nie może zażądać od niej okazania dowodu ubezpieczenia. Prawo daje jej dostęp do diagnostyki prenatalnej, badań i zabiegów wykonywanych ambulatoryjnie, do opieki specjalistycznej, leczenia szpitalnego i rehabilitacji. Wybierając się do lekarza przyszła mama powinna jednak posiadać kartę ciąży lub zaświadczenie od lekarza prowadzącego, a także dokument potwierdzających jej tożsamość. Co więcej, jeśli ciężarna chce umówić się na wizytę do specjalisty ma prawo oczekiwać, by odbyła się ona w ciągu 7 dni roboczych od zgłoszenia się do placówki. By skorzystać z tego prawa kobieta powinna okazać zaświadczenie o ciąży wystawione przez ginekologa lub skierowanie z zapisanym tygodniem ciąży.

WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE

U około 10% przyszłych mam diagnozowane są tzw. objawy depresyjne, przejawiające się w postaci obniżonego samopoczucia, smutku, lęku, zniechęcenia czy braku energii do życia. Dla pewnej grupy ciężarnych to czas zwiększonego ryzyka. W takim przypadku kobieta może zgłosić się do poradni zdrowia psychicznego. Nie potrzebuje skierowania, a z lekarzem w ramach NFZ powinna spotkać sie najpóźniej w ciągu 7 dni roboczych. Takie wsparcie gwarantowane jest przez szpital także w sytuacji niepowodzeń położniczych i w przypadku urodzenia noworodka o masie poniżej 1500 gramów, skrajnie niedojrzałego lub z wadą wrodzoną.

WSPARCIE BLISKIEJ OSOBY

W czasie wizyt lekarskich i samego porodu ciężarna ma prawo do obecności osoby bliskiej. Za taką uważa się osobę wskazaną przez pacjentkę. Lekarz może odmówić przyszłej mamie towarzystwa osoby bliskiej jedynie w sytuacji, gdy istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub w ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentki. A contrario, ciężarna ma prawo do odmowy obecności osób trzecich podczas badań, zabiegów i porodu oraz prawo do odmowy informowania o stanie zdrowia osób, których nie upoważniła do uzyskania takich informacji.

LEKARZ CZY POŁOŻNA?

Przyszła mama może wybrać czy woli, by jej ciążę prowadził lekarz, czy położna. Ta ostatnia to samodzielny specjalista, czyli osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie, które jest poświadczone dyplomem ukończenia studiów wyższych i prawem do wykonywania zawodu. Ma ona kompetencje w zakresie rozpoznawania ciąży, kierowania na badania, monitorowania płodu i opieki nad ciężarną. Może także prowadzić kobietę w trakcie porodu i połogu, a także wspierać ją w opiece nad noworodkiem. Prowadzenie ciąży przez położną odbywa się na tych samych zasadach, co w przypadku opieki lekarskiej.

ZAPLANOWANIE PORODU

Przyszła mama ma prawo zaplanować poród i określić na co się zgadza i czego oczekuje. W tzw. planie porodu powinna zawrzeć informacje, że prosi o udzielenie pełnej i zrozumiałej informacji o każdym zabiegu (zanim wyrazi na niego zgodę); że chciałaby uzyskać informację w sytuacji, gdy zmieni się osoba sprawująca nad nią opiekę; że w razie konieczności prosi o założenie wenflonu; że chce omówić metody uśmierzania bólu porodowego dostępne w danym szpitalu; że liczy na pomoc w znalezieniu najlepszej dla niej pozycji podczas porodu. Plan ten kobieta powinna opracować wraz z lekarzem lub położną. Jeśli nikt nie zasugeruje jej, by dołączyła plan do dokumentacji, wówczas ważne jest, by sama wiedziała, że ma do tego prawo.

INTYMNOŚĆ PRZEDE WSZYSTKIM

Prawo do intymności zapewnia ciężarnej rodzenie w godnych warunkach. Może ona oczekiwać, że w czasie porodu na sali obecny będzie jedynie niezbędny personel, a na ewentualną asystę studentów musi sama się zgodzić. Od tej reguły istnieje jednak wyjątek. Jeśli przyszła mama zdecydowała się rodzić w szpitalu klinicznym, który jest bazą naukową uczelni, wówczas przepis ten nie obowiązuje. Kobieta po porodzie ma także prawo zażądać zachowania w tajemnicy wszelkich informacji związanych z porodem oraz innych, które personel medyczny uzyskał w związku z wykonywaniem swojej pracy.

PRZYSZŁA MAMO, PAMIĘTAJ:

  • Powyższe przywileje mają zapewnić Ci bezpieczeństwo i poszanowanie Twojej godności w ciąży. Nie wahaj się więc z nich korzystać. W razie naruszeń tych praw masz zapewnioną darmową pomoc prawną w sprawach związanych z rodzicielstwem.
Koszykx Produkty w koszyku: Suma: -
UE